Rahim Ağzı Kanserine Giden Yol.. Durdurmak Elimizde!!
Rahim ağzı kanseri tüm dünyada kadınlar arasında meme kanserinden sonra görülen en sık ikinci kanser türüdür.
Dünyada her yıl yaklaşık 500.000 kadına rahim ağzı kanseri tanısı konulmakta ve bundan sonra bu hastaları altından kalkılması pekte kolay olmayan cerrahi yaklaşımlar radyoterapi & kemoterapi(ışın&ilaç tedavisi) gibi zorlu bir süreç beklemektedir.
Oysa tüm dünyada ve özellikle de ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde yaygın olan ve erken teşhis edilemediğinde tedavi süreci oldukça güç ve zorlu olabilen rahim ağzı kanserine giden yol kaçınılmaz bir son değil,erken teşhis ve aşı programları ile henüz kanser aşamasına gelmeden yakalanıp tedavi edilebilerek önüne geçilebilen bir durumdur.
Rahim ağzı kanserini birçok kanser türünden farklı kılan nedir?
1.Düzenli doktor kontrolleri ve basit tetkiklerle erken dönemde saptanabilmesi,
2.Hastalığa yakalanılmış ancak erken teşhis konulmuşsa tam şifa ile sonuçlanan basit tedavi sürecine imkan sağlaması,
3. Hastalığa yol açtığı belirlenmiş virusa karşı etkin bir aşının var olmasıdır.
Sözü edilen muayene tetkik ve aşılama programları ile gelişmiş ülkelerde bu hastalığa bağlı ölüm oranında belirgin bir azalma görülürken, ülkemizde hala kadınların %70-80’ine bu basit tetkikler hiç yapılamamıştır.
Rahim ağzı kanseri kimlerde daha sık görülür?
*Erken yaşta (20 yaşından önce) başlayan cinsel yaşam,
*Çok eşli yaşam tarzı veya eşin çok eşli bir yaşam tarzını benimsemiş olması,
*Human Papilloma Virus(HPV) ile enfeksiyon
* Bağışıklık sisteminin baskılanması ve
*Sigara kullanımı hastalığın gelişimi açısından en önemli risk faktörlerini oluşturmaktadır. Rahim Ağzı kanserine yol açan Human Papilloma Virusu( HPV) nedir? Nasıl bulaşır? Oldukça bulaşıcı, yaygın ve belirti göstermeyen bu virüs, hem kadınları hem de erkekleri etkiler ve yüzden fazla farklı tipi vardır.
Bu tiplerden özellikle tip 16 18 31 ve 45 normal hücrelere etki ederek kanser hücrelerine dönüşmesine yol açabilir. Diğer yandan tip 6 ve 11 genital siğillere neden olur.
Bulaşıcı ve yaygın olan HPV sıklıkla cinsel temas ile bulaşır. Nadiren yakın tensel temas ve ortak tuvalet, eşya ve giysi kullanımı gibi farklı etkenlerle de geçebilir.
Bazen de HPV anneden bebeğe doğum esnasında doğum kanalından bulaşabilir.
Rahim Ağzı kanseri ne gibi belirtiler verir?
Rahim ağzı kanseri ileri aşamalara kadar “basit bir akıntı” dışında belirti vermeyebilir. Hastalığın erken dönemlerinde tekrarlayan kötü kokulu vajinal akıntılar, düzensiz kanamalar, birliktelik sonrası kanama ve kasık ağrısı sıklıkla rastlanan belirtilerdir. Basit ve kolay tedavi imkanlarının mümkün olduğu erken evre hastalık jinekolojik muayene sırasında kolaylıkla yapılan smear testi ile erken teşhis edilebilir.
Smear testi Nedir? Nasıl Uygulanır? Tanı da kullanılan başka yöntemler nelerdir?
Smear testi jinekolojik muayenenin bir parçasıdır ve rahim ağzı duvarındaki anormal hücrelerin saptanmasına yardımcı olur. İşlem oldukça basit olup muayene esnasında rahim ağzından vajinaya dökülen hücrelerin bir fırça yardımı ile toplanması ile yapılır. Toplanan hücre örnekleri incelenmek üzere patoloji ünitesine gönderilerek burada mikroskop altında değerlendirilir. Böylelikle hastalık ilerlemeden henüz hücre bozukluğu aşamasında iken saptanabilir. İşlem tamamen ağrısız olup birkaç saniye içinde yapılabilir.
Smear testi esnasında hücrelerin sağlıklı şekilde toplanması ve bu hücrelerin değerlendirilmesinin uzman hekimler tarafından yapılmasının önemi, göz ardı edilmemesi gereken diğer bir konudur.
Muayene esnasında rahim ağzında şüpheli bulgunun saptanması ya da patoloji değerlendirmesi sonrasında gerekli görülmesi durumunda rahim ağzı kolposkopi denen cihazla daha ayrıntılı değerlendirilebilir. Gerekli ise şüpheli alanlardan doku örneği alınabilir veya Human papilloma virüs testi ile HPV’nin hastaya bulaşıp bulaşmadığı araştırılabilir. Böylelikle kesin tanı konularak erken ve etkili tedavi mümkün olabilir.
Rahim Ağzı kanserini önlemek için neler yapılmalıdır?
Rahim Ağzı kanserine yol açtığı bilinen Human papilloma virusu cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur ancak prezervatif kullanımı bulaşmasını önlemek için yeterli olmayabilir. Bunun nedeni HPV’nin prezervatif tarafından korunmayan genital bölgelerin deri teması ile de bulaşabilmesidir. Bu nedenle HPV’den korunmanın en etkili yolu HPV aşısı ile korunmaktır. Düzenli jinekolojik muayene ve smeartestiyaptırarak HPV'nin yol açtığı lezyonlar önceden belirlenebilir ve kansere ilerlemeden önlem alınabilir.
Diğer yandan sağlıklı ve güvenli cinsel yaşam hakkında yapılacak eğitim çalışmaları yeni nesillerin bilinçlenmesi açısından oldukça önemlidir.
HPV aşısı kimler için yararlı ve ne kadar koruma sağlıyor?
Tüm dünyada ve ülkemizde 2 çeşit HPV aşısı vardır. Her iki aşının 2008’de sonuçlanan 5 yıllık çalışma sonuçlarında %98- 99 oranında yüksek koruma oranı olduğu saptanmış olup koruyuculuk süresi ile ilgili 2013 yılında çalışmaların tamamlanması hedefleniyor.
Dünya Sağlık örgütü, daha önce virusle karşılaşmamış 9-26 yaş arası tüm kadınlara uygulanmasını öneriyor. Ancak aşılar, her yaş grubuna uygulanabiliyor. Çünkü 55 yaş grubunu da kapsayan çalışmalarda aşının koruyuculuğunun varlığı saptanmıştır. Halen mevcut aşıların geliştirilmesi ve erkeklerde de kullanımı ile çalışmalar devam etmektedir. Aşı henüz rahim ağzı kanserine yol açan bazı tiplere karşı koruma sağladığından kanseri kesin olarak önleyemiyor. Bu nedenle aşı uygulanan kadınlarında düzenli muayene ve smear testlerinin yapılması önem taşıyor.
Aşının tedavi edici özelliğinin olmamasından dolayı ideal olan aşının aktif cinsel yaşam öncesi uygulanmasıdır.
Rahim Ağzı kanserinin tedavisi mümkün mü?
Rahim ağzı kanseri erken dönemde tespit edildiği zaman ciddi ameliyat ve kemoterapi radyoterapi (ışın& ilaç tedavisi) gibi ağır tedavilere gerek kalmadan tedavi edilebiliyor. Hastalığın erken dönemlerinde sadece kanserli dokunun çıkartılması yeterli olurken hastalık ilerledikçe rahim ve etraf dokuların, lenf bezlerinin çıkarılmasını gerektiren büyük cerrahi yaklaşımlar ve sonrasında radyoterapi& kemoterapi gerekli oluyor.
Rahim ağzı kanseri ileri evrelerde son derece kötü seyirli bir hastalıktır. Buna karşın düzenli doktor kontrollerine giden hastalarda hpv aşısının uygulanması henüz kanser aşamasına gelmeden veya kanserin erken aşamalarında yakalanması ve basit tedavisi sonrası tam şifa ile sonuçlanma olasılığı yüksek bir hastalıktır.
Anadolu Hastaneleri Kadın H ve Doğum ünitesi olarak bu konuda ne yapıyoruz?
Öncelikli hedefimizi, hasta ve yakınlarının bilinçlenmesi oluşturuyor. Bizler Anadolu hastanesi hekimleri olarak birincil görevimizin tedavi hekimliği olmasından öte koruyucu hekimlik olduğunu düşüyoruz. Bu nedenle kliniğimize başvuran hastaların bilinçlenerek kendilerine ve yakın çevrelerine fayda sağlamalarını hedefliyoruz. Bunun yanında Her Salı ve Perşembe günleri devam eden Kadın Sağlığı Tarama Günleri ile en yüksek kalite de hizmeti en uygun fiyatlandırma ile hastalarımıza vermeye gayret ediyoruz. Kadın sağlığı tarama günleri ile hedefimiz, bazı hastalıkların erken tanı ve tedavisi ile bazı sorunları büyümeden sonuçlandırarak sağlıklı bir geleceğe katkı sağlamaktır.
